Untitled 1

Ο Γεώργιος Χατζηκώστας (ή Χατζή-Κώνστας) ήταν βέρος Γιαννιώτης. Γεννήθηκε στα Γιάννενα το 1753 και έμαθε τα εγκύκλια γράμματα στην Μπαλαναία Σχολή. Ο πατέρας του Γεωργίου, ήταν από τους πιο πλούσιους έμπορους των Ιωαννίνων, ενώ η

μητέρα του λεγόταν Μαργαρίτα. Είχε τέσσερα αδέρφια (ο ίδιος ήταν δευτερότοκος) και μια αδερφή. Από πολύ μικρός έδειξε έφεση προς το εμπόριο. Σε ηλικία μόλις 15 χρονών στάλθηκε από τον πατέρα του στην Κωνσταντινούπολη, ενώ ο κατά δέκα χρόνια μεγαλύτερος αδερφός του Αναστάσιος στη Μόσχα για να ασχοληθούν με το εμπόριο. Παρά τη δυσκολία της γλώσσας τα δύο αδέρφια προσαρμόστηκαν γρήγορα στις νέες συνθήκες και εξελίχτηκαν σε ικανότατους επιχειρηματίες, ενώ ο πατέρας τους έμεινε και εμπορευόταν στα Γιάννενα.
Ο μεν Αναστάσιος έστελνε από τη Ρωσία στην Κωνσταντινούπολη, τα προϊόντα της Ανατολής, ο δε Γεώργιος από την Πόλη έκανε αντίστοιχα το ίδιο. Ειδικεύτηκαν ταχύτατα στην εμπορία πολυτελών ειδών, με αστρονομικά κέρδη. Υπήρξαν και δυσκολίες επικοινωνίας, αφού μια αποστολή για να φτάσει από τα Γιάννενα στη Μόσχα χρειαζόταν μήνες. Τα δύο αδέρφια απορροφημένα στη συσσώρευση πλούτου αμέλησαν εντελώς τις μεγάλες ή μικρές απολαύσεις της ζωής. Μόλις στην ηλικία των 48 ετών αποφάσισε ο μετέπειτα εθνικός ευεργέτης Γεώργιος να παντρευτεί στην Κωνσταντινούπολη. Εκλεκτή της καρδιάς του ήταν η Αικατερίνη Μελαχρινού, κόρη ενός Έλληνα που είχε αποκτήσει και τίτλο ευγένειας στις Παραδουνάβιες Ηγεμονίες. Καρπός του γάμου αυτού ήταν οκτώ παιδιά, τέσσερις γιοι και ισάριθμες θυγατέρες.
Ο Γεώργιος Χατζηκώστας είχε ήδη πάρει την απόφασή του να αφιερώσει τόσο τον εαυτό του, όσο και την περιουσία του στην εθνική ευεργεσία και έτσι ο γάμος του και οι πολλαπλές οικογενειακές υποχρεώσεις που δημιουργήθηκαν κάθε άλλο παρά τον απομάκρυναν από τον ιερό αυτό σκοπό του. Το 1815 ο αδερφός του Γεωργίου, ο Αναστάσιος, πεθαίνει στη Μόσχα στα 60 του χρόνια, οπότε αυτός εγκαταλείπει την Κωνσταντινούπολη και εγκαθίσταται στη Ρωσία, όπου δημιουργεί αμέσως καθημερινές επαφές και φιλικές σχέσεις με τους ήδη διαμένοντες εκεί Ηπειρώτες, τους αδερφούς Ζωσιμάδες, τους Ριζάρηδες, τον Παξιμάδη, τον Κομιζόπουλο κ.ά. Ήδη όμως πλησίαζε η ώρα της εθνικής εθνεγερσίας και η συντροφιά αυτή απέβη σε βασικό παράγοντα υποστήριξής της. Περραιβός, Αναγνωσταράς, Ξάνθος κ.ά., που πήγαν στη Ρωσία για να επεκτείνουν τον ιστό της Φιλικής Εταιρείας βρήκαν από τους Ηπειρώτες αυτούς πλήρη στήριξη. Αφετέρου ήταν οι πρώτοι που βοήθησαν τον Υψηλάντη να ξεκινήσει τον αγώνα του από το Ιάσιο της Ρουμανίας, με πολεμοφόδια, τρόφιμα και χρήματα.
Ο Χατζηκώστας συμμετείχε με ενθουσιασμό στην κινήση.
Όταν στα 1820 ο Γ. Χατζηκώστας πληροφορήθηκε ότι τα Γιάννενα έγιναν στάχτη από την πυρκαγιά που ξέσπασε στην ηπειρωτική πρωτεύουσα, κατά τη διάρκεια της πολιορκίας του Αλή Πασά από τα τουρκικά στρατεύματα, συγκλονίστηκε. Μαθαίνοντας δε ότι οι Γιαννιώτες έθεσαν ως προτεραιότητα να ανοικοδομήσουν πρώτα τα σχολεία και τις εκκλησίες της πόλης και όχι τα σπίτια τους, συ γκινήθηκε. Συναντήθηκε αμέσως με τους φίλους του Ζωσιμάδες, οι οποίοι είχαν αναλάβει τη δαπάνη ανακατασκευής όλων των εκκλησιών των Ιωαννίνων και τους ζήτησε να εξαιρέσουν το ναό του Αγίου Νικολάου της Αγοράς, τον οποίο ήθελε να κτίσει ο ίδιος από τα θεμέλιά του. Οι συμπατριώτες του ευχαρίστως δέχτηκαν την επιθυμία του Χατζηκώστααν και ήδη είχαν αρχίσει οι εργασίεςκαι έτσι απέκτησε και αυτός τον Άγιο Νικόλαό του. Συγχρόνως όμως αναλαμβάνει και τα έξοδα ανεγέρσεως του Νέου Νοσοκομείου Ιωαννίνων (που έφερε το όνομά του), ενώ κτίζει αργότερα και άλλο στο Μεσολόγγι «τιμής ένεκεν διά την πολύπαθον και μαρτυρικήν ιεράν πόλιν του Μεσολογγίου». Αλλά και δύο από τους γιους του Γεωργίου που ζούσαν στην Κωνσταντινούπολη ακολούθησαν τα βήματά του.
Ο Αναστάσιος έκανε πολλές ευεργεσίες και ο Κωνσταντίνος δώρισε σημαντικό ποσό στο Ελληνικό Σχολείο Αθηνών, γι΄αυτό και του απονεμήθηκε από το βασιλιά Όθωνα το παράσημο του Σταυρού του Σωτήρος, σε ένδειξη ευγνωμοσύνης. Παρόλα αυτά ο Χατζηκώστας πίστευε ότι δεν εκπλήρωσε το καθήκον του προς την πατρίδα, όσο ζούσε, και δεν μπορούσε να υποτάξει τη συνείδησή του. Έτσι με τη διαθήκη του πίστεψε ότι πρέπει να ολοκληρώσει την προσφορά του προς το Έθνος. Τη συνέταξε, λίγο πριν πεθάνει, το 1845.
Ο πρόλογός της έχει ως εξής: «Εν ονόματι της Αγίας ομοουσίου και αδιαιρέτου Τριάδος, του Πατρός, του Υιού και του Αγίου Πνεύματος, αμήν...». Με τη διαθήκη του ο Χατζηκώστας αφήνει το ποσό που απαιτείται για να οικοδομηθείμε την επιστασία της συντεχνίας των γουναράδωνη εκκλησία του Προφήτη Ηλία στα Καρδαμίτσια Ιωαννίνων και δωρεοδοτεί ακόμη την Αγία Παρασκευή του Κατσικά Ιωαννίνων, την Ιερά Μονή Ευαγγελίστριας Σωσίνου που βρίσκεται στον Παρακάλαμο Ιωαννίνων, την Αγία Βαρβάρα στο χωριό Σωτήρα της Βορείου Ηπείρου, αλλά φυσικά και το δικό του Άγιο Νικόλαο Ιωαννίνων, όπου κληροδοτεί σημαντικό ποσό για την κατασκευή ξύλινου περίτεχνου τέμπλου κ.ά.
ΟΟι κορυφαίες ευεργεσίες βεβαίως του Χατζηκώστα είναι το Ορφανοτροφείο Αθηνών και τα ομώνυμα νοσοκομεία Ιωαννίνων και Μεσολογγίου.
Επιπλέον ευεργετεί τη Μητρόπολη Ιωαννίνων με εφάπαξ ποσό «διά να κάμει εις την πατρίδα μου, τα Ιωάννινα, εν συλλείτουργον μνημονεύοντας το όνομα του αυταδέλφου μου Αναστασίου και των γονέων μου» και παραγγέλνει να δοθούν δύο φορές πολλά ρούβλια στους κατοίκους των Δερβιζιάνων Ιωαννίνων «προς βοήθειαν του εκεί σχολείου των». Ανταποκρίνεται επίσης στο έγγραφο αίτημα των κατοίκων του χωριού Μαλακάσι Τρικάλων να τους κτίσει εκκλησία. Προσφέρει ακόμη μεγάλο ποσό στο Κοτόρτσι Κατσανοχωρίων για την εξαγορά του χωριού από τον ιδιοκτήτη του και την απαλλαγή των κατοίκων του από την δουλοπαροικία, όπως και έγινε το 1856. Καταθέτει στην Τράπεζα του Αυτοκρατορικού Ορφανοτροφείου της Μόσχας σημαντικό ποσό στο όνομα των εκκλησιών Αγίου Νικολάου, Αρχιμανδρείου και Μητρόπολης Ιωαννίνων, οι ετήσιοι τόκοι του οποίου θα διατίθενται «εις υπανδρείαν πτωχών και τιμίων κορασίδων, εις πληρωμήν χαρατσίων, εις εξαγοράν φυλακισμένων από χρέη και τα επίλοιπα να διαμοιράζονται εις ξεπεσμένα σπίτια, χήρας και πτωχούς των Ιωαννίνων »